Radiokarbonsko određivanje starosti prethistorijskog drvenog fragmenta izvršeno je u Laboratoriji za radiokarbonsko ispitivanje u Gliwicama (Poljska) metodom proporcionalnog brojanja (Lab. No. Gd-; Pazdur et al. 2000) standardnim tretmanom uzorka AAA (kiselina-lužina-kiselina (acid-alkali-acid), 2 % HCl, 2 % NaOH na
Prof. Anna Pazdur
Šef Laboratorije za radiokarbonsko ispitivanje, Gliwice
Odsjek za radioisotope, Institut za fiziku
Tehnološki univerzitet Silesian
Ul. Krzywoustego 2, 44-100 Gliwice, Poljska
REZULTATI RADIOKARBONSKOG ODREĐIVANJA STAROSTI PREDHISTORIJSKOG DRVENOG FRAGMENTA IZ TUNELA RAVNE, BOSANSKA DOLINA PIRAMIDA, VISOKO, BOSNA I HERCEGOVINA
Radiokarbonsko određivanje starosti prethistorijskog drvenog fragmenta izvršeno je u Laboratoriji za radiokarbonsko ispitivanje u Gliwicama (Poljska) metodom proporcionalnog brojanja (Lab. No. Gd-; Pazdur et al. 2000) standardnim tretmanom uzorka AAA (kiselina-lužina-kiselina (acid-alkali-acid), 2 % HCl, 2 % NaOH na 60°C i opet 2 % HCl). Frakcija otapana u lužini (NaOH-SOL) datira iz davne prošlosti.
Ovaj materijal je bio karboniziran zagrijavanjem do 8000C bez prisustva kisika, te naknadnim sagorijevanjem u struji kisika na temperaturi od oko 12000C, uz upotrebu vakuumske linije za sagorijevanje (sl 3). Dobijeni CO2 podvrgnut je prečišćavanju, za vrijeme kojeg su odstranjeni dušični i sumporni oksid, kao i vodena para, a zatim je spremljen u staklenu posudu na period od oko mjesec dana, koliko je neophodno da bi se odstranio radioaktivni222Rn (T1/2=3,8 dana). Količina dobijenog CO2 odgovara sadržaju karbona od oko 1g. u uzorku.
Za mjerenje 14C aktivnosti bio je upotrijebljen L3 detektor, čiji je volumen 1.5 dcm3 (sa pritiskom CO2 od oko 1 atm) (sl.4)
Starost utvrđena konvencionalnom radiokarbonskom metodom korigovana je za d13C prema postupku Stuivera i Polacha (1977) koristeći pretpostavljenu vrijednost od ‑25 ‰ . Rezultati određivanja starosti objavljeni su u ICBP. Standardno područje utvrđivanja starosti pomoću L3 detektora je oko 36 000 BP a vrijeme mjerenja 14C radioaktivnosti iznosi 3 dana. Konvencionalna 14C starost uzorka (34 000 BP) je blizu L3 područja i zbog toga je dobijen rezultat relativno visokog stupnja nesigurnosti (1500 years).
Konvencionalna starost 14C nije mogla biti kalibrirana pomoću IntCal04 kalibracione krivulje (Reimer et al., 2004) jer je njeno područje 26 000 Cal BP. Nedavne studije o kalibracionoj krivulji ukazuju na kalendarsku starost čak od oko 42 000 Cal BP za uzorak starosti 14C od 34 000 BP.
